Luật 146/2025/QH15 xác định mục tiêu sửa đổi nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh phân quyền cho địa phương.
Đối với lĩnh vực môi trường, tư duy lập pháp nổi bật là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm có kiểm soát; phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương; đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng không hạ thấp yêu cầu bảo vệ môi trường; tăng cường trách nhiệm của UBND cấp tỉnh; đồng bộ pháp luật môi trường với pháp luật đầu tư, xây dựng, đất đai, tài chính. Những định hướng này xuyên suốt các nội dung sửa đổi của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
Luật sửa đổi, bổ sung một số khái niệm pháp lý quan trọng. Khoản 37 Điều 3 được bổ sung khái niệm “khu công nghệ số tập trung” vào nhóm khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung. Điều chỉnh này phản ánh đúng xu thế phát triển các khu công nghệ, trung tâm dữ liệu, là những mô hình mới tiềm ẩn tác động môi trường đặc thù nhưng chưa được quy định rõ trước đây. Đây là cơ sở pháp lý để áp dụng thống nhất các quy định về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, tránh phát sinh khoảng trống trong quản lý.
Luật sửa đổi các điều 28, 30 theo hướng làm rõ hơn tiêu chí xác định dự án phải thực hiện ĐTM, nhấn mạnh yếu tố nhạy cảm về môi trường như khu dân cư, nguồn nước sinh hoạt, rừng, khu bảo tồn, di sản thiên nhiên, yêu cầu di dân tái định cư. Đồng thời, Luật bổ sung các trường hợp được miễn ĐTM, bao gồm dự án đầu tư công khẩn cấp và các dự án được Quốc hội quyết định không phải thực hiện ĐTM. Quy định này giúp tháo gỡ vướng mắc thực tiễn, tránh kéo dài thủ tục trong các tình huống đặc thù.
Về quy trình, Luật sửa đổi các điều 31, 34, 35, cho phép linh hoạt đối với dự án thành phần, phân kỳ đầu tư; cho phép thực hiện song song thẩm định ĐTM và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi; phân định rõ thẩm quyền thẩm định giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp tỉnh, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, qua đó khắc phục tình trạng chồng chéo thủ tục.
Luật sửa đổi Điều 39 theo hướng làm rõ, thu hẹp đối tượng phải có giấy phép môi trường, gắn với tiêu chí phát sinh chất thải phải xử lý hoặc nhập khẩu phế liệu, xử lý chất thải nguy hại; đồng thời bổ sung các trường hợp không phải có giấy phép nhằm bảo đảm thống nhất với quy định về ĐTM.
Một điểm nhấn quan trọng là phân cấp mạnh cho địa phương. Theo Điều 41 sửa đổi, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được giao thẩm quyền cấp giấy phép môi trường đối với phần lớn dự án, cơ sở trên địa bàn, trừ các trường hợp đặc thù thuộc thẩm quyền Trung ương hoặc liên quan đến quốc phòng, an ninh. Bên cạnh đó, Luật đơn giản hóa việc điều chỉnh, cấp lại giấy phép đối với các thay đổi không làm thay đổi bản chất môi trường của dự án.
Luật bổ sung nhiều quy định trao quyền gắn với trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh trong quản lý môi trường, như điều tra, khoanh vùng khu vực ô nhiễm đất; quyết định phân loại chất thải rắn sinh hoạt; ban hành định mức kinh tế-kỹ thuật, giá dịch vụ vệ sinh công cộng; quy định lộ trình phân loại rác tại nguồn phù hợp điều kiện địa phương.
Luật số 146/2025/QH15 không chỉ là sửa đổi kỹ thuật mà là bước điều chỉnh quan trọng về tư duy quản lý môi trường. Luật khắc phục nhiều bất cập của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho đầu tư gắn với bảo vệ môi trường, tăng cường phân cấp, phân quyền và đặt nền móng cho quản lý môi trường dựa trên dữ liệu, quy hoạch và công cụ kinh tế.
Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các địa phương, trong đó có tỉnh Quảng Trị, triển khai hiệu quả công tác quản lý môi trường, hướng tới phát triển bền vững và tăng trưởng xanh.
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị
Giải cầu lông Khuyến nông mở rộng chào mừng kỷ niệm 30 năm...
Tọa đàm 8/3/2023 và Hưởng ứng tuần lễ áo dài của...
Hoạt động Team Building tại Mũi Si - Vĩnh Linh
Hoạt động Đoàn Thanh niên TTKN " Trở về nguồn thăm quan di...
Công đoàn CSTV Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị ra quân...
