Tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động khuyến nông
- Thứ hai - 13/10/2025 15:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ứng dụng công nghệ số đang được coi là giải pháp đột phá, tạo động lực quan trọng cho phát triển nông nghiệp bền vững, giúp nông dân tiếp cận tri thức mới, ứng dụng vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ. Theo đó, thời gian qua Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị đang từng bước chuyển đổi từ phương thức hoạt động truyền thống sang môi trường số.
Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị hỗ trợ thực hiện các mô hình sản xuất lúa hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm
Thực tế hoạt động ứng dụng công nghệ số trong hoạt động khuyến nông đã chứng minh hiệu quả rõ rệt. Nhiều chương trình, mô hình hoạt động khuyến nông đã ứng dụng và chuyển giao đến các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân khi áp dụng công nghệ số đã đạt năng suất, chất lượng, lợi nhuận vượt trội, đồng thời nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường. Điển hình, như từ vụ Đông xuân 2021-2022 đến nay, Trung tâm đã liên kết với Công ty CP Tổng công ty Thương mại Quảng Trị triển khai mô hình sản xuất lúa hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại các HTX trên địa bàn phía Nam với tổng diện tích gần 50 ha. Mô hình này sử dụng máy cấy lúa, máy gieo hạt, máy bay không người lái (drone) để phun các chế phẩm, khoáng chất sinh học chăm sóc lúa... kết quả mô hình đã ứng dụng hiệu quả các tiến bộ khoa học công nghệ mới, đạt các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm, nâng cao giá trị kinh tế, thu lợi nhuận từ 25-38 triệu đồng/ha/vụ.
Ngoài ra, các mô hình nuôi tôm công nghệ cao tại xã Vĩnh Sơn (nay là xã Vĩnh Thủy), tại mỗi ao nuôi, nhóm hộ nông dân đã đầu tư hệ thống mái che chuyên dụng, điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng; trang bị giàn quạt, oxy đáy và bộ phận kiểm soát dịch bệnh, hệ thống cho ăn tự động có kết nối với điện thoại để theo dõi và điều chỉnh từ xa). Đặc biệt, được đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông trực tiếp hướng dẫn chăm sóc, nuôi dưỡng, theo dõi độ mặn, chất lượng tảo để bảo đảm điều kiện tốt nhất cho tôm phát triển. Nhờ đó, giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh, sản phẩm tôm đủ tiêu chuẩn xuất đi các thị trường khó tính, mang lại lợi nhuận cao hơn mô hình truyền thống từ 150- 200 triệu đồng/ha; mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng hữu cơ, liên kết tiêu thụ sản phẩm có gắn tem truy xuất nguồn gốc được triển khai tại xã Vĩnh Thái (nay là xã Vĩnh Hoàng), sản phẩm an toàn đảm bảo chất lượng, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng, mang lại lợi nhuận kép; mô hình trồng tre lục trúc lấy măng ở xã Hoàn Lão đã ứng dụng hệ thống cảm biến để giám sát các thông số quan trọng của đất, như nhiệt độ, độ ẩm đất, pH đất, nồng độ các chất dinh dưỡng... nhằm điều chỉnh lượng nước tưới cho cây trồng một cách hiệu quả, bổ sung, điều chỉnh phân bón và các chế độ chăm sóc cây trồng phù hợp... đã mang lại hiệu quả rất cao, thu nhập khoảng 500 triệu đồng/ha và cao hơn phương thức canh tác truyền thống từ 150- 250 triệu đồng...
Có thể thấy, ngành nông nghiệp đang chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang hiện đại khi ứng dụng internet để thu thập và xử lý các dữ liệu; sử dụng phần mềm quản trị, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên nước, phân bón... Để tiến tới một ngành nông nghiệp chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, Trung tâm Khuyến nông tỉnh tiếp tục thực hiện hỗ trợ ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số, tự động hóa trong thực hiện các mô hình nông nghiệp; tập huấn chuyển giao ứng dụng công nghệ số vào sản xuất. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải, xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, qua đó tạo niềm tin cho nông dân và thúc đẩy nhanh quá trình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới.
Tuy đạt được những kết quả bước đầu, nhưng quá trình ứng dụng công nghệ số/ chuyển đổi số trong công tác khuyến nông của tỉnh vẫn đối mặt với nhiều thách thức, như hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, nguồn lực đầu tư hạn chế, cơ sở dữ liệu về cây trồng, vật nuôi chưa chuẩn hóa; đội ngũ cán bộ khuyến nông còn thiếu kiến thức chuyên sâu về công nghệ số, trình độ tiếp cận công nghệ của nhiều nông dân còn thấp, cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số trong nông nghiệp chưa thật sự rõ ràng, thiếu hướng dẫn cụ thể... Để tháo gỡ những “điểm nghẽn” này, rất cần có sự hỗ trợ đầu tư về hạ tầng công nghệ thông tin đến tận cơ sở, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu nông nghiệp lớn; đồng thời có cơ chế, chính sách cụ thể nhằm khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia ứng dụng công nghệ số, phát triển mô hình sản xuất thông minh nhằm thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Có thể thấy, ngành nông nghiệp đang chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang hiện đại khi ứng dụng internet để thu thập và xử lý các dữ liệu; sử dụng phần mềm quản trị, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên nước, phân bón... Để tiến tới một ngành nông nghiệp chuyển dịch từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, Trung tâm Khuyến nông tỉnh tiếp tục thực hiện hỗ trợ ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số, tự động hóa trong thực hiện các mô hình nông nghiệp; tập huấn chuyển giao ứng dụng công nghệ số vào sản xuất. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải, xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, qua đó tạo niềm tin cho nông dân và thúc đẩy nhanh quá trình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ mới.
Tuy đạt được những kết quả bước đầu, nhưng quá trình ứng dụng công nghệ số/ chuyển đổi số trong công tác khuyến nông của tỉnh vẫn đối mặt với nhiều thách thức, như hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, nguồn lực đầu tư hạn chế, cơ sở dữ liệu về cây trồng, vật nuôi chưa chuẩn hóa; đội ngũ cán bộ khuyến nông còn thiếu kiến thức chuyên sâu về công nghệ số, trình độ tiếp cận công nghệ của nhiều nông dân còn thấp, cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số trong nông nghiệp chưa thật sự rõ ràng, thiếu hướng dẫn cụ thể... Để tháo gỡ những “điểm nghẽn” này, rất cần có sự hỗ trợ đầu tư về hạ tầng công nghệ thông tin đến tận cơ sở, xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu nông nghiệp lớn; đồng thời có cơ chế, chính sách cụ thể nhằm khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia ứng dụng công nghệ số, phát triển mô hình sản xuất thông minh nhằm thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển hiện đại, hiệu quả và bền vững.