Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị

http://khuyennong.quangtri.gov.vn

Đưa mật ong Trường Sơn khẳng định vị thế trên thị trường xuất khẩu

Giữa vùng đất Quảng Trị đầy nắng gió, có một người nông dân lặng lẽ theo đuổi hành trình đặc biệt đưa những giọt mật ong thuần khiết của núi rừng Trường Sơn vươn ra thế giới. Đó là anh Nguyễn Văn Quyết, chủ cơ sở mật ong Trường Sơn ở xã Ái Tử, người đã dành gần 15 năm gắn bó với đàn ong, kiên trì biến nghề nuôi ong thành hướng đi bền vững
Anh Nguyễn Văn Quyết chăm chút từng sản phẩm mật ong Trường Sơn

Anh Nguyễn Văn Quyết chăm chút từng sản phẩm mật ong Trường Sơn

Xuất thân từ một gia đình thuần nông, anh Quyết sớm nhận ra tiềm năng từ vùng nguyên liệu tự nhiên phong phú của quê hương. Những cánh rừng keo tràm bạt ngàn không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là nguồn hoa dồi dào, tạo điều kiện thuận lợi cho nghề nuôi ong lấy mật. Năm 2012, sau thời gian tìm hiểu và học hỏi, anh quyết định chọn giống ong Ý, loài ong ngoại nhập cho năng suất cao, thích nghi tốt với khí hậu miền Trung làm hướng đi lâu dài.
Khởi đầu chỉ với vài chục thùng ong, hành trình của anh Quyết là chuỗi ngày bền bỉ tích lũy kinh nghiệm, nắm bắt tập tính đàn ong và quy luật thời tiết. Nhờ tận dụng tốt nguồn hoa rừng và chăm sóc bài bản, đàn ong ngày càng phát triển, có thời điểm lên đến hơn một nghìn thùng. Sau này, để bảo đảm chất lượng và sức khỏe đàn ong, anh chủ động duy trì quy mô khoảng 600 thùng. Mỗi thùng ong được bố trí 7-8 cầu, và trong điều kiện thuận lợi, chỉ sau 7-10 ngày có thể cho thu hoạch từ 5-6 kg mật.
Theo anh Quyết, mật ong nuôi có ưu thế về chất lượng và độ ổn định so với mật ong rừng tự nhiên. Ong được thu mật đúng thời điểm, quá trình khai thác và xử lý bảo đảm vệ sinh, trong khi mật ong rừng thường bị vắt thủ công, dễ lẫn tạp chất và khó kiểm soát chất lượng. Chính sự khác biệt đó đã giúp mật ong Trường Sơn dần tạo dựng được niềm tin trên thị trường.
Trước những hoài nghi của người tiêu dùng về việc cho ong ăn đường để tạo mật, anh Quyết thẳng thắn chia sẻ: đường chỉ được dùng làm thức ăn bổ sung cho ong non và nhộng trong giai đoạn khan hiếm hoa, hoàn toàn không thể biến thành mật ong. Mật ong thật dễ nhận biết qua hiện tượng kết tinh tự nhiên, nổi lên hoặc lắng xuống đáy chai, trong khi mật giả từ đường không bao giờ có đặc điểm này. Hơn nữa, với mức giá thu mua mật ong chỉ từ 7.000-12.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với giá đường mía, việc “nuôi ong bằng đường để lấy mật” là điều không khả thi. Trên thực tế, nếu chỉ cho ong ăn đường, đàn ong sẽ suy yếu và dễ chết hàng loạt do thiếu vi chất.
Khi sản lượng mật ngày càng tăng, bài toán đầu ra trở thành trăn trở lớn đối với anh Quyết. Ban đầu, mật ong Trường Sơn chủ yếu được tiêu thụ qua thương lái và khách hàng nhỏ lẻ. Bước ngoặt đến khi anh có cơ hội hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu tại miền Nam. Từ đó, anh mạnh dạn thành lập cơ sở mật ong Trường Sơn, ký hợp đồng thu mua với các hộ nuôi ong trên khắp cả nước để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ xuất khẩu.
Trước năm 2021, bình quân mỗi năm cơ sở xuất khẩu trên 4.000 tấn mật ong sang thị trường Mỹ và châu Âu, doanh thu đạt khoảng 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ năm 2022, khi Mỹ áp thuế chống phá giá đối với mật ong ở mức rất cao, sản lượng xuất khẩu sụt giảm mạnh, chỉ còn khoảng 1.000 tấn năm 2024 và 500 tấn trong năm 2025. Dù gặp nhiều khó khăn, cơ sở vẫn duy trì đa dạng sản phẩm như mật ong rừng tràm, mật ong hoa vải, mật ong hoa cà phê, với mức giá phù hợp từng phân khúc thị trường.
Để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế, anh Quyết đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc hiện đại. Mật ong sau thu mua được lọc thô, lọc tinh, rồi đưa vào máy hạ thủy phần để giảm hàm lượng nước xuống dưới 20%, bảo đảm màu sắc đẹp và giữ nguyên giá trị dinh dưỡng. Công nghệ này còn giúp loại bỏ vi khuẩn và khí CO₂, nguyên nhân gây hiện tượng “nổ” chai mật. Trước khi xuất khẩu, các mẫu mật ong đều được gửi kiểm nghiệm tại các đơn vị nước ngoài, bảo đảm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật.
Câu chuyện của anh Nguyễn Văn Quyết không chỉ là hành trình làm giàu từ nghề nuôi ong, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân Quảng Trị. Từ những thùng ong nhỏ bé, anh đã xây dựng thương hiệu mật ong Trường Sơn, góp phần đưa sản phẩm quê hương vươn ra thị trường quốc tế. Thành công ấy cũng mở ra hướng phát triển mới cho vùng đất Ái Tử với hơn 7.000 ha keo tram, nơi những giọt mật vàng óng đang dần trở thành biểu tượng của khát vọng vươn xa từ rừng núi Trường Sơn.

Tác giả:         Thu Hiền
