Giải pháp “xanh” trong xử lý rơm rạ sau thu hoạch trên đồng ruộng
- Thứ tư - 27/05/2026 13:58
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sau mỗi vụ thu hoạch lúa, lượng rơm rạ tồn dư trên đồng ruộng rất lớn. Trong khi nhiều nông dân vẫn giữ thói quen đốt rơm rạ để nhanh chóng làm đất cho vụ mới thì tập quán này đang gây ra nhiều hệ lụy đối với môi trường và chất lượng đất sản xuất. Trước thực tế đó, việc ứng dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ sau thu hoạch đang được ngành nông nghiệp tỉnh triển khai như một giải pháp “xanh”, góp phần giảm phát thải và hướng tới nền sản xuất bền vững.
Cán bộ Trung tâm Khuyến nông tỉnh hướng dẫn bà con cách sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ trên đồng ruộng
Bước vào vụ sản xuất hè-thu 2026, Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị đã triển khai mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ sau thu hoạch trên đồng ruộng với quy mô 120ha tại các xã Gio Linh (20ha), Vĩnh Linh (20ha), Vĩnh Thủy (20ha), Hoàn Lão (40ha), Trường Ninh (20ha).
Mô hình sử dụng chế phẩm sinh học Lacto Powder Quế Lâm để xử lý rơm rạ ngay tại đồng ruộng sau thu hoạch. Chế phẩm chứa các chủng vi sinh vật có lợi có khả năng phân giải nhanh chất hữu cơ, hỗ trợ xử lý gốc rạ, hạn chế nấm bệnh và tăng cường hệ vi sinh vật trong đất. Quy trình xử lý được thực hiện theo các bước kỹ thuật cụ thể. Sau khi thu hoạch lúa vụ đông-xuân, ruộng được đưa nước vào, kết hợp rải vôi bột nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phân hủy hữu cơ. Tiếp đó, chế phẩm sinh học được rải đều trên mặt ruộng và tiến hành phay, lồng để trộn đều rơm rạ với đất. Sau thời gian ngâm ủ từ 7-8 ngày, rơm rạ sẽ được phân hủy cơ bản trước khi bước vào gieo cấy vụ mới.
“Qua tuyên truyền và hướng dẫn của ngành nông nghiệp, bà con đã dần hiểu rõ hơn những tác động tiêu cực của việc đốt rơm rạ đối với môi trường và chất lượng đất sản xuất. Việc áp dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ tại ruộng là hướng đi phù hợp trong điều kiện hiện nay”, ông Hề chia sẻ.
Nhiều nông dân tham gia mô hình cũng bày tỏ sự đồng tình với giải pháp mới. Bà Nguyễn Thị Hương, xóm 1 thôn Lộc Long cho biết, trước đây gia đình thường đốt rơm rạ ngay sau thu hoạch vì nghĩ đó là cách làm thuận tiện nhất. Tuy nhiên, sau khi được cán bộ kỹ thuật giải thích, bà Hạnh đã hiểu rằng đốt rơm rạ sẽ làm mất chất hữu cơ và ảnh hưởng đến đất về lâu dài. “Nay chúng tôi được giải thích và được hướng dẫn cách xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học nên cũng yên tâm hơn vì vừa hạn chế khói bụi ngoài đồng, vừa tận dụng được nguồn hữu cơ tại chỗ”, bà Hương cho biết.
Có thể thấy, thay đổi tập quán canh tác là quá trình cần thời gian và sự đồng hành của ngành chuyên môn, chính quyền địa phương cũng như người dân. Mô hình xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm sinh học được Trung tâm Khuyến nông thực hiện đang mở ra hướng đi tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường, cải tạo đất và phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững hơn.
Mô hình sử dụng chế phẩm sinh học Lacto Powder Quế Lâm để xử lý rơm rạ ngay tại đồng ruộng sau thu hoạch. Chế phẩm chứa các chủng vi sinh vật có lợi có khả năng phân giải nhanh chất hữu cơ, hỗ trợ xử lý gốc rạ, hạn chế nấm bệnh và tăng cường hệ vi sinh vật trong đất. Quy trình xử lý được thực hiện theo các bước kỹ thuật cụ thể. Sau khi thu hoạch lúa vụ đông-xuân, ruộng được đưa nước vào, kết hợp rải vôi bột nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phân hủy hữu cơ. Tiếp đó, chế phẩm sinh học được rải đều trên mặt ruộng và tiến hành phay, lồng để trộn đều rơm rạ với đất. Sau thời gian ngâm ủ từ 7-8 ngày, rơm rạ sẽ được phân hủy cơ bản trước khi bước vào gieo cấy vụ mới.
Mô hình xử lý rơm rạ sau thu hoạch được thực hiện tại xã Trường Ninh
Những ngày này, cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông đang phối hợp với các địa phương để bám sát đồng ruộng, hướng dẫn nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật nhằm bảo đảm mô hình triển khai đồng bộ và đạt mục tiêu đề ra. Tại HTX dịch vụ nông nghiệp Lộc Long (HTX Lộc Long), xã Trường Ninh, việc triển khai mô hình bước đầu nhận được sự đồng thuận của các xã viên. Ông Nguyễn Văn Hề, Phó Giám đốc HTX Lộc Long cho biết, trước đây phần lớn người dân lựa chọn đốt rơm rạ do muốn nhanh chóng dọn đồng để kịp sản xuất vụ mới. Đây là vụ đầu tiên HTX sử dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ, với diện tích thực hiện 20ha.“Qua tuyên truyền và hướng dẫn của ngành nông nghiệp, bà con đã dần hiểu rõ hơn những tác động tiêu cực của việc đốt rơm rạ đối với môi trường và chất lượng đất sản xuất. Việc áp dụng chế phẩm sinh học để xử lý rơm rạ tại ruộng là hướng đi phù hợp trong điều kiện hiện nay”, ông Hề chia sẻ.
Nhiều nông dân tham gia mô hình cũng bày tỏ sự đồng tình với giải pháp mới. Bà Nguyễn Thị Hương, xóm 1 thôn Lộc Long cho biết, trước đây gia đình thường đốt rơm rạ ngay sau thu hoạch vì nghĩ đó là cách làm thuận tiện nhất. Tuy nhiên, sau khi được cán bộ kỹ thuật giải thích, bà Hạnh đã hiểu rằng đốt rơm rạ sẽ làm mất chất hữu cơ và ảnh hưởng đến đất về lâu dài. “Nay chúng tôi được giải thích và được hướng dẫn cách xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học nên cũng yên tâm hơn vì vừa hạn chế khói bụi ngoài đồng, vừa tận dụng được nguồn hữu cơ tại chỗ”, bà Hương cho biết.
Có thể thấy, thay đổi tập quán canh tác là quá trình cần thời gian và sự đồng hành của ngành chuyên môn, chính quyền địa phương cũng như người dân. Mô hình xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm sinh học được Trung tâm Khuyến nông thực hiện đang mở ra hướng đi tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường, cải tạo đất và phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững hơn.