Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị

http://khuyennong.quangtri.gov.vn

MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CHĂM SÓC CÂY ĂN QUẢ SAU MƯA LŨ

Trong thời gian qua do ảnh hưởng của các áp thấp nhiệt đới và bão đã gây mưa lũ kéo dài, làm ngập lụt diện rộng nhiều đợt gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình sinh trưởng phát triển của các loại cây ăn quả trên địa bàn.
ảnh: internet

ảnh: internet

Để kịp thời khắc phụ sau mưa lụt và ngăn chặn sự lây lan của các đối tượng dịch hại trên cây ăn quả trong thời gian tới, bà con nông dân cần áp dụng một số phương pháp kỹ thuật để vườn cây phục hồi nhanh, sinh trưởng phát triển tốt.
1. Nguyên nhân bộ rễ suy yếu trong mưa lụt:
Trong mùa mưa lụt, hầu hết các yếu tố về môi trường đều tác động gây bất lợi cho các vườn cây ăn quả. Đặc biệt là những vườn cây được nông dân xử lý ra hoa mùa nghịch trong mùa mưa thì càng chịu tác động bởi thời tiết mưa lụt nhiều hơn.
Trong mùa mưa, sức khỏe của cây bị ảnh hưởng nhiều nguyên nhân như: Cây thiếu ánh sáng quang hợp để tổng hợp chất đường bột nhằm tạo ra năng lượng để nuôi cây. Quang hợp ít hơn dẫn tới tình trạng thiếu năng lượng, làm cho quá trình sinh trưởng, phát triển của cây bị hạn chế.
     Tùy theo điều kiện về đất đai, loại cây trồng, tuổi cây, giai đoạn sinh trưởng mà các vườn cây ăn quả do ngập lụt có thể bị thiệt hại với mức độ khác nhau. Mặt khác, khi thiếu ánh sáng, mưa nhiều ẩm độ không khí cao thì sẽ tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển và tấn công gây hại. Trong thời điểm này, bà con cần hạn chế đi lại trong vườn làm cho đất bị lèn chặt, ảnh hưởng đến bộ rễ cây và khả năng phục hồi của cây sau khi nước rút. Các vườn cây ăn quả chẳng may bị ngập nước thì bề mặt đất bị phủ bởi một lớp phù sa và nước sẽ chiếm đầy các khoảng trống trong các khe hở của đất. Vì vậy, các khí khổng trong đất sẽ không còn đủ oxy cung cấp cho bộ rễ cây hô hấp. Khi đất thiếu oxy, hệ sinh vật yếm khí sẽ hoạt động mạnh càng làm cho sự thiếu oxy thêm trầm trọng và thải ra nhiều chất độc hại như khí cacbonic và các axit hữu cơ làm cho rễ cây bị thối. Đồng thời rễ cây cũng rất dễ bị các loại nấm bệnh như Fusarium, Phytophthora,…tấn công ngay sau khi bị ngập lụt. Ngoài ra, hiện tượng nghẹt rễ cũng làm cho cây bị ảnh hưởng, dẫn đến lá bị vàng nhanh và rụng.
2. Phương pháp cắt tỉa cành và chăm bón hợp lý:
Để tránh bị thiệt hại do vườn bị ngập lụt, cần chú ý áp dụng các biện pháp sau đây:
- Hạn chế tối đa việc đi lại trong vườn cây, vì làm như vậy càng làm cho cây dễ bị thiếu oxy và chết nhanh hơn. Dòng nước chảy thoáng sẽ cung cấp một phần oxy và giúp rễ cây dễ dàng hô hấp hơn. Nếu cây đang ra hoa, trái hay tược non thì nên tỉa hoặc cắt bỏ hết tược non và đợt hoa, trái này.
- Dùng cây tre, nứa... buộc chéo để chống đỡ cho những cây bị nước lũ làm ruỗng gốc rễ không bị đổ ngã.
- Nên cắt tỉa các cành vô hiệu, chồi vượt để hạn chế tiêu hao chất dinh dưỡng, tránh lay động gốc ảnh hưởng đến rễ khi bị ngập. Có thể xử lý giúp cây ngừng ra tượt non bằng cách phun dung dịch Phosphat Kali + Urê với tỷ lệ (Phosphat Kali: Urê là 4:5) ở nồng độ 1- 1,5%, nên xử lý vào chiều mát nếu cộng thêm chất bám dính thì càng tốt vì sẽ hạn chế phần nào lượng phân bị rửa trôi do mưa. Phun từ 2 - 3 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 7 - 10 ngày đến khi cây ngưng ra đọt. Việc xử lý này nhằm làm cho lá mau già, cây chậm tăng trưởng và đi vào giai đoạn ngủ nghỉ, ít tiêu hao năng lượng vì rễ cây không đủ khả năng cung cấp dinh dưỡng hoặc có thể phun dung dịch có chứa Cytokynin nhằm giúp cây tăng cường khả năng chống chịu khi bị ngập úng.
- Tuyệt đối không nên sử dụng các chế phẩm kích thích ra hoa, ra đọt, trong giai đoạn này. Dùng dụng cụ tỉa bớt hoa, trái hoặc tỉa bỏ toàn bộ (thu hoạch trái sớm), tùy theo tình trạng sức khỏe của từng cây.
- Sau khi nước rút cần xẻ rãnh phụ giữa các hàng cây để thoát nước thật nhanh nhằm hạ mực nước trong vườn. Dùng cào răng xới nhẹ mặt đất bằng để phá váng, giúp mặt đất được thông thoáng cho rễ dễ tiếp nhận oxy. Sau đó dùng rơm hay cỏ khô để che phủ mặt đất (nên che xa gốc cây khoảng 20cm để hạn chế phần nào nấm bệnh tấn công vào gốc cây).
- Bón phân cân đối, đặc biệt là kali. Không nên bón đạm làm cây ra nhiều chồi non. Hạn chế bón phân hữu cơ chưa hoai vì sẽ làm vi sinh vật hoạt động mạnh, tiêu hao nhiều oxy của cây trồng khi bị ngập úng. Không nên bón nhiều phân NPK, nhất là phân chứa nhiều đạm, mà nên bón phân có chứa nhiều lân và kali nên kết hợp với phân chuồng hoai mục có ủ với chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma nhằm kích thích cho vi sinh vật có lợi hoạt động tốt, rễ phát triển nhanh, làm ức chế các loại nấm bệnh gây hại, cây mau phục hồi.
- Có thể phun các loại phân qua lá có chứa N, P, K đặc biệt là các dạng phân bón lá có chứa nhiều lân, các dạng phân K-humat, humic,… nhằm giúp cây mau ra rễ mới và phục hồi nhanh; kết hợp với việc phun các loại thuốc đặc trị các loại bệnh gây hại ở vùng đất và rễ. Đồng thời tỉa bỏ lá non, cành khô chết, tỉa bớt những cành quá xum xuê. Quét vôi vùng thân gốc từ mặt đất lên 0,5- 2m (tùy loại và chiều cao cây). Nên sử dụng chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma hay các loại thuốc đặc trị nấm để tưới vùng gốc rễ, ngăn chặn bệnh hại rễ. Giai đoạn này, cần chú ý quản lý cỏ hợp lý vì cỏ là những đối tượng làm tầng đất sâu mau khô ráo. Do đó, không nên diệt sạch mà chỉ cắt thấp khi cỏ vườn phát triển quá cao.
- Sau mùa mưa lụt cũng nên bổ sung phân vi lượng cho vườn cây ăn quả bằng cách phun một số loại phân bón lá có chứa vi lượng. Đồng thời chú ý phòng trừ các loại bệnh như bệnh loét, bệnh xì mủ gốc hoặc bệnh vàng lá thối rễ sẽ xảy ra nếu trên vườn không có hệ thống thoát nước tốt.
* Ngoài ra về lâu dài cần:
- Sử dụng nấm đối kháng Trichoderma ủ với phân chuồng hoai mục khoảng 30 - 45 ngày và bón vào gốc như bón phân thông thường.
- Tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân xanh ủ hoai bón cho cây,…
Dương Hồng Phong - Trạm Khuyến nông Cam Lộ
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây