Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị

https://khuyennong.quangtri.gov.vn

BỆNH VIÊM DA NỔI CỤC TRÊN ĐÀN TRÂU BÒ TẠI HUYỆN VĨNH LINH VÀ HƯỚNG DẪN MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỦ ĐỘNG PHÒNG CHỐNG BỆNH

Ngày 10/12/2020, theo thông tin từ thú y cơ sở, tại thôn Huỳnh Công Tây, xã Vĩnh Tú, huyện Vĩnh Linh có 01 con bò của hộ ông Trần Long Hưng có biểu hiện nghi mắc bệnh Viêm da nổi cục trên trâu bò, Chi cục Chăn nuôi và Thú y và Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Vĩnh Linh đã kiểm tra và lấy mẫu gửi đi xét nghiệm.
BỆNH VIÊM DA NỔI CỤC TRÊN ĐÀN TRÂU BÒ TẠI HUYỆN VĨNH LINH VÀ HƯỚNG DẪN MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỦ ĐỘNG PHÒNG CHỐNG BỆNH
Ngày 13/12/2020, Chi cục Thú y Vùng 3 có Phiếu trả lời kết quả xét nghiệm số 6664/CĐXN-CĐ xác định bò mắc bệnh Viêm da nổi cục trên trâu bò. Ngày 16/12/2020, tiếp tục phát hiện tại thôn Thủy Trung, xã Trung Nam, huyện Vĩnh Linh có 01 con bò của hộ bà Nguyễn Thị Khiếc có biểu hiện mắc bệnh Viêm da nổi cục, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã lấy mẫu gửi đi xét nghiệm và ngày 19/12/2020, Chi cục Thú y Vùng 3 có Phiếu trả lời kết quả xét nghiệm số 6825/CĐXN-CĐ xác định bò mắc bệnh Viêm da nổi cục trên trâu bò. Ngay sau khi có kết quả xét nghiệm, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã hướng dẫn UBND xã Vĩnh Tú và UBND xã Trung Nam thực hiện tiêu hủy 02 con bò mắc bệnh và đề nghị UBND huyện Vĩnh Linh công bố dịch theo quy định.
Như vậy, đến nay trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã có 02 ổ dịch Viêm da nổi cục trên trâu bò tại huyện Vĩnh Linh (thôn Huỳnh Công Tây, xã Vĩnh Tú và thôn Thủy Trung, xã Trung Nam) với 02 con bò mắc bệnh, đã tiêu hủy 02 con. Đây là bệnh truyền nhiễm mới trên trâu bò ở Việt Nam lần đầu tiên xuất hiện tại tỉnh Quảng Trị do vi rút thuộc họ Poxviridae gây ra. Vi rút này không gây bệnh trên người.
Theo thông tin từ Cục Thú y, bệnh Viêm da nổi cục trên trâu bò xuất hiện tại Việt Nam từ đầu tháng 10/2020, đến nay toàn quốc đã có 96 ổ dịch tại 96 xã, thuộc 40 huyện của 12 tỉnh, thành phố. Tổng số gia súc mắc bệnh là 1.780 con, số gia súc đã tiêu hủy 188 con. Vắc xin phòng bệnh Viêm da nổi cục trên trâu bò đã được nhập khẩu về Việt Nam đang được Cục Thú y khẩn trương kiểm tra, đánh giá chất lượng để cấp phép lưu hành sử dụng trong thời gian sớm nhất.
Để giúp bà con nông dân hiểu biết về bệnh và yên tâm sản xuất, chúng tôi xin giới thiệu một số đặc điểm của bệnh và hướng dẫn một số biện pháp phòng, chống bệnh để bà con thực hiện. 
1. Đặc điểm chung của bệnh 
a) Mầm bệnh:
- Bệnh Viêm da nổi cục (tên tiếng Anh là Lumpy Skin Disease, viết tắt là LSD), còn được gọi là bệnh Viêm da nổi cục truyền nhiễm hoặc bệnh Da sần. Bệnh không có thuốc đặc trị.
- Vi rút gây bệnh Viêm da nổi cục thuộc họ Poxviridae, chi Capripoxvirus, cùng chi với vi rút gây bệnh Đậu trên dê, cừu.
- Vi rút Viêm da nổi cục không gây bệnh mạn tính. Một số động vật bị bệnh không biểu hiện triệu chứng lâm sàng, nhưng mang vi rút trong máu và có thể truyền bệnh cho động vật khỏe thông qua côn trùng hút máu. 
b) Đường lây truyền bệnh: 
- Bệnh truyền lây chủ yếu qua côn trùng đốt như muỗi, ruồi, ve; bệnh cũng có thể lây truyền do vận chuyển trâu, bò mang mầm bệnh, sử dụng chung máng uống, khu vực cho ăn, sữa, tinh dịch và qua tiếp xúc trực tiếp.  
- Bệnh thường xảy ra theo mùa, chủ yếu vào những tháng ấm, khi côn trùng hoạt động mạnh và phong phú nhất, gây thiệt hại về năng suất do sản lượng sữa giảm mạnh, giảm khả năng sinh sản, sảy thai, tổn thương da, giảm tăng trọng và có thể chết, gây tổn thất về kinh tế do hạn chế vận chuyển và thương mại.
 Sơ đồ minh họa đường truyền lây của virus gây bệnh Viêm da nổi cục
Benh viem da noi cuc nhachannuoi vn
 2. Triệu chứng, bệnh tích 
Tỷ lệ trâu, bò mắc bệnh khoảng 10-20%; tỷ lệ chết khoảng 1-5%. Thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 4-14 ngày.  
- Trâu, bò mắc bệnh có những dấu hiệu dưới đây:  
+ Sốt cao, có thể trên 41°C. Suy nhược, bỏ ăn và hốc hác. 
+ Giảm năng suất sữa rõ rệt ở gia súc đang cho con bú. 
+ Viêm mũi, viêm kết mạc và tiết nhiều nước bọt.
+ Sưng hạch bạch huyết bề mặt. 
- Hình thành nhiều các nốt sần hình tròn, chắc và nhô cao trên bề mặt da, mô dưới da và đôi khi ở cả các cơ bên dưới có đường kính từ 2-5 cm, đặc biệt là ở da bụng, đầu, cổ, chân, bầu vú, cơ quan sinh dục và đáy chậu trong vòng 48 giờ sau khi bắt đầu có phản ứng sốt. 
- Các nốt sần lớn có thể bị hoại tử và cuối cùng là xơ hóa và tồn tại trong vài tháng để lại các vết sẹo có thể tồn tại vĩnh viễn. 
- Các mụn nước, vết hoại tử và vết loét có thể xuất hiện ở màng nhầy của miệng và đường tiêu hóa cũng như trong khí quản và phổi. 
- Các chân và các bộ phận vùng bụng khác của cơ thể, chẳng hạn như bao da, ức, bìu và âm hộ, có thể bị tiết dịch, khiến con vật không muốn di chuyển. 
- Bò đực có thể bị vô sinh vĩnh viễn hoặc tạm thời. Bò mang thai có thể sảy thai và động dục trong vài tháng. 
3. Biện pháp phòng, chống bệnh 
a) Đối với những địa phương có trâu bò mắc bệnh:
- Tiêu hủy toàn bộ gia súc có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh Viêm da nổi cục, hoặc gia súc trong cùng địa bàn cấp xã (đã có kết quả xét nghiệm dương tính) có biểu hiện lâm sàng của bệnh Viêm da nổi cục theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
- Cách ly toàn bộ trâu, bò, dê chưa có biểu hiện của bệnh Viêm da nổi cục. Không chăn thả trâu, bò, dê ngoài bãi chăn ở các khu vực có gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh. 
- Thông báo ngay cho chính quyền địa phương và thú y cơ sở những trường hợp trâu bò nghi mắc bệnh để xử lý kịp thời.
- Phát quang cây cỏ, bụi rậm. Tổ chức diệt côn trùng: ruồi, muỗi, ve bét, mòng,.. liên tục trong 03 tuần tại các hộ chăn nuôi có dịch và khu vực xung quanh ổ dịch bằng các loại thuốc như:
+ Thuốc bôi, tắm, phun: Hantox 200, Fendona, Pyrethroids tổng hợp, Permethrin, Cypermethrin; Spinosad, Amitraz,... Cách dùng và liệu lượng có trên bao bì sản phẩm. 
+ Thuốc tiêm: Ivermectin tiêm dưới da liều 0,2mg/kg thể trọng, tiêm trong 2-3 ngày liền và tiêm nhắc lại sau 10 ngày.
- Thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại, máng ăn uống, dụng cụ chăn nuôi từ 1-2 lần/ngày, liên tục trong 03 tuần cho đến khi hết dịch bằng vôi bột hoặc các loại hoá chất sát trùng như: Han-Iodin 10%, hoặc Benkocid, hoặc Vetvaco-Iodine, hoặc Vinadin, hoặc Navet-Iodine, hoặc VirkonS,... hàng ngày, thu gom phân đưa vào hố chứa phân, rắc vôi bột trên bề mặt và đậy nắp.
- Chăm sóc nuôi dưỡng chu đáo đàn trâu, bò, dê chưa bị bệnh để tăng sức đề kháng bằng cách ăn uống đầy đủ, bổ sung thêm thức ăn tinh, thức ăn bổ sung trong thời gian có dịch. Sử dụng thêm các thuốc tăng sức đề kháng cho trâu, bò, dê như: Vitamin C, ADE-Bcomplex, Bcomlex-C, Gluco-C,... Cách dùng và liệu lượng có trên bao bì sản phẩm.
- Tổ chức tiêm phòng vắc xin Viêm da nổi cục cho toàn bộ đàn trâu, bò, dê khỏe mạnh tại địa phương theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
b) Đối với các địa phương chưa có trâu bò mắc bệnh:
- Thực hiện tốt kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
- Cho trâu, bò, dê ăn uống đầy đủ, đúng khẩu phần để tăng sức đề kháng. Hàng ngày, nên bổ sung thêm thức ăn tinh, thức ăn bổ sung và các loại thuốc tăng sức đề kháng cho trâu, bò, dê như: Vitamin C, ADE-Bcomplex, Bcomlex-C, Gluco-C,...
- Phát quang cây cỏ bụi rậm. Tổ chức diệt ruồi, muỗi, mòng, ve bét tại chuồng trại chăn nuôi và khu vực xung quanh bằng các loại thuốc như: Hantox 200, Fendona, Pyrethroids tổng hợp, Permethrin, Cypermethrin; Spinosad, Amitraz,....
- Hàng ngày, vệ sinh chuồng trại, máng ăn uống; thu gom phân đưa vào hố chứa phân, rắc vôi bột trên bề mặt và đậy nắp. Định kỳ, mỗi tuần sát trùng, tẩy uế chuồng trại và khu vực xung quanh chuồng nuôi từ 1-2 lần để tiêu diệt mầm bệnh bằng vôi bột hoặc các loại hoá chất sát trùng như: Han-Iodin 10%, hoặc Benkocid, hoặc Vetvaco-Iodine, hoặc Vinadin, hoặc Navet-Iodine, hoặc VirkonS,...
- Con giống mua về nuôi phải khoẻ mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, xuất phát từ vùng không có dịch bệnh, nếu mua ngoài tỉnh phải có giấy chứng nhận kiểm dịch do cơ quan thú y tỉnh cấp. Trước khi nhập đàn phải được nuôi cách ly ít nhất là 21 ngày. 
- Quan sát vật nuôi hàng ngày để phát hiện sớm trâu bò có biểu hiện bất thường như: Bỏ ăn hoặc kém ăn; ủ rũ, nằm một chỗ hoặc lười vận động; các nốt sần, mụn ở da, vết loét ở mũi, miệng,… để báo với chính quyền địa phương, thú y cơ sở và cơ quan thú y gần nhất để chẩn đoán, xét nghiệm xác định dịch bệnh kịp thời.
- Tổ chức tiêm phòng vắc xin Viêm da nổi cục cho toàn bộ đàn trâu bò, dê tại địa phương theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Đào Văn An - CC Chăn nuôi và Thú y Quảng Trị
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây