Tăng cường công tác chăm sóc, trồng mới cây trồng vụ Đông

Thời tiết các tháng cuối năm 2025 dự báo diễn biến phức tạp, gia tăng cả về tần suất và mức độ nghiêm trọng của bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, ngập úng... ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển các loại cây trồng; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng sâu bệnh phát sinh, gây hại trên diện rộng. Để thực hiện tốt kế hoạch trồng mới, tái canh và quản lý dịch hại trên cây trồng vụ Thu đông, vụ Đông năm 2025, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật hướng dẫn một số biện pháp cụ thểnhư sau:
- Kiểm tra những diện tích đất cao ráo, thoát nước tốt, không bị ngập úng trong mùa mưa để mở rộng diện tích trồng cây vụ Thu đông và vụ Đông đảm bảo khung thời vụ. Tùy theo điều kiện của địa phương để phát triển các loại cây trồng như: cây ngô, rau các loại, ném, mướp đắng, môn, từ, tía...
- Tiến hành trồng mới, tái canh cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả đảm bảo thời vụ và kế hoạch đề ra nhằm thay thế những diện tích già cỗi, nhiễm sâu bệnh, sinh trưởng phát triển kém, năng suất thấp; chủ động chuẩn bị nguồn giống đảm bảo chất lượng, có nguồn gốc để đưa vào trồng mới, tái canh.
- Quan tâm thực hiện các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại trên cây trồng trước, trong và sau mùa mưa với các biện pháp sau:
   + Đối với cây hồ tiêu:
   Tạo hệ thống thoát nước trong mùa mưa: Đào hệ thống thoát nước theo ô bàn cờ, độ sâu 40-50 cm (3 hàng ngang một rãnh, 3 hàng dọc 1 rãnh), nếu đất có độ dốc cao thì đào theo hình xương cá; đào rãnh thoát nước chính sâu trên 50cm xung quanh vườn. Phá bỏ bồn giữ nước quanh gốc để chống đọng nước.
   Tùy theo điều kiện thời tiết, xem xét tập trung bón phân cho hồ tiêu với liều lượng 10- 15kg phân hữu cơ hoai mục/gốc (nếu không có phân hữu cơ hoai mục có thể thay thế bằng 1- 1,5kg phân hữu cơ vi sinh/gốc tiêu); phân vô cơ (với liều lượng 300-500g ure + 500-700g superlân+250-260g kaliclorua/gốc tiêu), chia làm 3 lần bón: sau thu hoạch 5-10 ngày, đầu mùa mưa và cuối mùa mưa; ngoài ra bổ sung phân bón lá để cung cấp các yếu tố trung, vi lượng cho cây theo đúng liều lượng, phương pháp.
   Vệ sinh vườn tiêu, tỉa bớt cành của cây choái; cắt cành, dây lươn sát mặt đất để gốc tiêu thông thoáng, giảm độ ẩm, bón vôi hạn chế lây lan nguồn nấm bệnh từ đất lên. Chằng néo cây choái theo 3 hướng để hạn chế đổ ngã khi có mưa bão xảy ra (chú ý khi buộc dây tránh gây hư hại vỏ thân cây hoặc cành).
   Thường xuyên thăm vườn, phát hiện sớm các đối tượng dịch hại để chủ động phòng, trừ tránh lây lan gây hại nặng, chú ý các đối tượng như: tuyến trùng, bệnh chết nhanh, chết chậm... Đối với bệnh chết nhanh cần thu gom tàn dư cây bệnh mang ra khỏi khu vực vườn và đốt tiêu hủy, xử lý đất tại các gốc tiêu bị bệnh bằng vôi bột, tăng cường sử dụng các loại chế phẩm sinh học để phòng bệnh. Những vườn hồ tiêu bị nhiễm bệnh nặng buộc phải xử lý bằng thuốc BVTV cần ưu tiên sử dụng các loại thuốc có nguồn gốc hữu cơ hoặc thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục được phép sử dụng.
   Đối với bệnh chết nhanh, chết chậm: Có thể dùng các loại thuốc có hoạt chất như Matalaxyl, Mancozeb, Phosphorous acid... như Agrifos, Ridomil, Aliette, Mataxyl... để phun kết hợp với tưới 2-3 lần mỗi lần cách nhau 15 ngày; những vườn bị tuyến trùng có thể sử dụng thuốc Map Logic để xử lý 1kg thuốc dùng 20-30 gốc hoặc sử dụng Tervigo 020SC để tưới vào gốc.
   Lưu ý: Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun thuốc BVTV. Tuyệt đối không được phun phân bón lá hay thuốc BVTV trong thời gian cây hồ tiêu trổ hoa.
   + Đối với cây cao su:
   Tiến hành dùng các loại phân chuyên dùng cho cây cao su có hàm lượng đạm và kali cao như NPK 16-8-16... với lượng bón từ 0,5-0,7 kg/cây. Chú ý vệ sinh vườn cây, thu dọn tàn dư, kết hợp các biện pháp chăm sóc; thường xuyên kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời những cây bị bệnh, chú ý bệnh nứt thân xì mủ, loét sọc mặt cạo, thối mốc mặt cạo, rụng lá mùa mưa...
Đối với bệnh xì mủ, loét miệng cạo cần xử lý triệt để bệnh trước khi cạo lại bằng cách dùng thuốc Ridomil, Fortazeb, Agrifos... pha 15- 20g/1 lít nước quét thuốc vào vùng bị bệnh, quét 2-3 lần mỗi lần cách nhau 10-15 ngày.
   + Đối với các loại cây ăn quả:
   Đào rãnh thoát nước, không để nước đọng trong vườn. Cắt bỏ các cành vô hiệu, chồi vượt để hạn chế tiêu hao chất dinh dưỡng. Bón phân hữu cơ hoai mục đã được xử lý chế phẩm Trichoderma khi đất đủ ẩm, lượng phân bón từ 10-15kg/gốc. Ngoài ra, phun thêm các loại phân bón vi lượng để cây sinh trưởng và phát triển, chống chịu tốt với điều kiện thời tiết bất thuận trong mùa mưa bão.
   Đối với cây ăn quả đang mang trái nếu đã đến thời kỳ thu hoạch cần chủ động thu hoạch sớm khi có những cảnh báo của cơ quan khí tượng, tỉa bỏ bớt trái trên chùm để tránh va đập gây hư hỏng hoặc rụng trái.
   Theo dõi, xử lý các đối tượng sâu bệnh như nứt thân, xì mủ, sâu vẽ bùa, sâu đục thân, ruồi đục quả, ngài mắt đỏ, bệnh chảy gôm...
   + Đối với cây trồng vụ Thu đông và vụ Đông:
   Chọn đất cao ráo, thoát nước tốt, lên luống, làm rãnh thoát nước, thường xuyên xới xáo làm cỏ, vun gốc cho cây đặc biệt là sau những trận mưa làm cho đất bị bí chặt, bón phân đúng quy trình theo đặc điểm của từng loại cây. Đối với những cây có làm giàn như: mướp đắng, dưa leo, dưa lưới, đậu cô ve... dùng các vật dụng (dây, cọc,…) để chằng, chống, gia cố giàn trước khi mưa bão xảy ra.
   Theo dõi và phòng trừ kịp thời sâu keo mùa thu hại ngô, các loại sâu ăn lá, bệnh thối gốc rễ, thán thư, sương mai... hại các loại rau màu. Hạn chế sử dụng các loại thuốc hóa học độc hại, ưu tiên sử dụng các loại thuốc thảo mộc, thuốc sinh học và phải đảm bảo thời gian cách ly.


  

Tác giả: Cáp Thị Liên ( Chi cục TT và BVTV)
