DỰ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH VƯỜN ƯƠM SẢN XUẤT CÂY GIỐNG LÂM NGHIỆP PHỤC VỤ TRỒNG RỪNG VÙNG NGUYÊN LIỆU ĐÁP ỨNG NGUỒN GIỐNG CHẤT LƯỢNG CAO TRỒNG RỪNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG TRỊ, TT HUẾ

Trong giai đoạn 2022 - 2024 được sự đầu tư từ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Trị là đơn vị chủ trì thực hiện dự án “xây dựng mô hình vườn ươm sản xuất cây giống lâm nghiệp phục vụ trồng rừng vùng nguyên liệu” thực hiện trên địa bàn 2 tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, mục tiêu của dự án sẻ xây dựng được 6 mô hình vườn ươm cải tiến ươm giống Keo lai mô, mỗi vườn ươm có quy mô thực hiện 1.000 m2, trong đó: diện tích nhà ươm cây mô khoảng 230m2/nhà và vườn luyện và phụ trợ khoảng 770 m2. Năm đầu tại mỗi vườn ươm dự án hỗ trợ 10 vạn mầm mô và các vật tư kèm theo để các vườn ươm thực hành ươm giống Keo lai mô.
DỰ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH VƯỜN ƯƠM SẢN XUẤT CÂY GIỐNG LÂM NGHIỆP PHỤC VỤ TRỒNG RỪNG VÙNG NGUYÊN LIỆU ĐÁP ỨNG NGUỒN GIỐNG CHẤT LƯỢNG CAO TRỒNG RỪNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG TRỊ, TT HUẾ
      Đến thời điểm hiện nay, dự án đã hoàn thành 05 vườn ươm đưa vào vận hành sản xuất cây giống, 01 vườn ươm đang hoàn thiện và chuẩn bị các bước để vận hành, cụ thể các vườn ươm:
- Trên địa bàn tỉnh Quảng Trị:
+ Vườn ươm HTX lâm nghiệp bền vững Keo Sơn xã Cam Nghĩa huyện Cam Lộ.
+ Vườn ươm Long Thành xã Vĩnh Hà huyện Vĩnh Linh.
+ Vườn ươm tổ sản xuất cây giống xã Cam Chính huyện Cam Lộ
+ Vườn ươm Long Hoàng xã Linh Trường huyện Gio Linh
- Trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế:
+ Vườn ươm cây giống HTX Tân Mỹ xã Phong Mỹ huyện Phong Điền
+ Vườn ươm Hòa Vang xã Lộc Bổn huyện Phú Lộc đang hoàn thiện để chuẩn bị đưa vào vận hành
      Vườn ươm đầu tư đồng bộ hệ thống cải tiến như sau:
- Khung nhà bằng khung thép; nhà điều hành và bể chứa nước chìm;
- Hệ thống che sáng phía trên điều khiển tự động hoặc bán tự động: điều khiển giàn lưới trên ra vào bằng công tắc tự động hoặc có thể bằng quay tay che ánh nắng trực tiếp phía trên;
- Hệ thống che sáng xung quanh điều chỉnh bằng quay tay để che ánh nắng trực tiếp theo các hướng;
- Hệ thống nền, luống bằng bê tông đảm bảo khả năng chắc chắn và thoát nước;
- Hệ thống tưới phun sương và phun mưa, hệ thống phun sương bố trí giữa các luống để đảm bảo khả năng giữ ẩm cho cây giai đoạn ban đầu khi cây đang trong vòm che, hệ thống phun mưa sẻ được sử dụng kết hợp với phun sương khi cây đảm bảo cứng sau khi tháo vòm che;
- Hệ thống vòm che bằng khung sắt hoặc ống nhựa với chiều cao 1,1m, kết nối bằng các dây nylong, phủ bằng nylong sáng để che mưa, che sáng và giữ ẩm, cây sau khi ươm trong vòng 20 ngày đến 1 tháng sẻ nghiêm ngặt sử dụng vòm che nylong, sau đó có thể điều chỉnh tháo vòm che ny long tùy thuộc vào tình hình thời tiết mưa và nắng
      Với việc áp dụng đồng bộ các biện pháp công nghệ và biện pháp kỹ thuật điều chỉnh ánh sáng, vòm che, hệ thống tưới phun sương, phun mưa đã tạo nên môi trường thuận lợi để ươm thành công cây giống Keo lai mô.
      Qua hơn 2 năm triển khai dự án, các vườn ươm đã khẳng định được khả năng ươm thành công cây giống Keo lai mô từ mầm mô, vườn ươm HTX Keo Sơn, vườn ươm Long Thành đã thành công 2 vụ ươm với trên 30 vạn cây giống Keo lai mô xuất vườn, 3 vườn ươm: xã Cam Chính, Long Hoàng và Tân Mỹ đã thực hành ươm thành công 30 vạn cây giống đang trong giai đoạn chăm sóc nuôi dưỡng chờ xuất vườn trồng rừng trong năm 2024. Tỷ lệ thành công tại các vườn ươn đều đạt trên 90%.
Với sự thành công bước đầu của dự án trong ươm giống cây lâm nghiệp, mà trước đây chỉ những doanh nghiệp lớn mới thực hiện được, đã khẳng định việc ứng dụng vườn ươm cải tiến quy mô hộ gia đình vào ươm thành công cây giống Keo lai mô. 
     Thời gian qua, thông qua các mô hình trồng rừng thâm canh gỗ lớn bằng giống Keo lai mô đã khẳng định so với cây giống giâm hom, trồng rừng từ cây giống nuôi cấy mô phát triển năng suất cao hơn 20%, có bộ rễ cọc chống chịu tốt hơn với gió bão, phù hợp cho trồng rừng gỗ lớn. 
      Việc xây dựng các vườn ươm cải tiến sản xuất giống cây lâm nghiệp sẽ góp phần đáp ứng nguồn cây giống chất lượng cao cho phát triển trồng rừng bền vững gắn với thực hiện chứng chỉ rừng. Tuy nhiên để các vườn ươm này phát huy được đầy đủ năng lực giống thì cần sự tuyên truyền mạnh mẽ của các cấp chính quyền, sự hưởng ứng từ người trồng rừng chuyển đổi ngày càng mạnh mẽ từ trồng rừng gỗ nhỏ sang trồng rừng gỗ lớn và đặc biệt đưa giống mô vào trồng rừng nhiều hơn nữa trong thời gian tới để nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng trên địa bàn các tỉnh đáp ứng tiêu chuẩn chế biến và xuất khẩu.
Phan Ngọc Đồng - TTKN
 