CÁC GIẢI PHÁP GIÚP CÂY HỒ TIÊU RA HOA ĐẬU QUẢ CAO VÀ HẠN CHẾ HIỆN TƯỢNG SAI TRÁI CÁCH NĂM
- Thứ ba - 24/06/2025 23:34
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Hiện tượng cây hồ tiêu ra hoa, đậu quả không đều năm được năm mất thường do nhiều nguyên nhân như thời tiết, kỹ thuật canh tác, dinh dưỡng và sâu bệnh. Để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất hồ tiêu bền vững, đặc biệt là việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật chăm sóc cây hồ tiêu giai đoạn trước, trong và sau thu hoạch bà con có thể áp dụng một số biện pháp sau:
1. Giai đoạn trước khi thu hoạch
Cần tỉa bớt lá già, cành sâu bệnh, đảm bảo thông thoáng vườn tiêu. Kiểm tra, gia cố trụ tiêu, vệ sinh vườn, dọn sạch cỏ dại và lá rụng, tưới nước đảm bảo đủ độ ẩm cho cây tiêu.
2. Giai đoạn trong khi thu hoạch
Chỉ tiến hành thu hái khi trái đã chín đều, không thu hái quả non. Không dùng các biện pháp tác động cơ học mạnh gây tổn thương dây tiêu. Phân loại, làm sạch, sơ chế tiêu ngay sau thu hái, tránh để tồn đọng làm phát sinh nấm bệnh.
3. Giai đoạn sau thu hoạch
- Cắt tỉa bớt lá già và lá bị bệnh, tỉa cành tạo tán: Cắt bỏ cành già, cành sâu bệnh, cành vô hiệu, cành sát mặt đất, cành dây lươn để cây thông thoáng, giảm tiêu hao nước và dinh dưỡng đồng thời kích thích phân hóa mầm hoa cho vụ sau.
- Bón phân phục hồi: Cây hồ tiêu giai đoạn sau thu hoạch cần một lượng chất dinh dưỡng vượt trội để phục hồi và phát triển, bao gồm tất cả các yếu tố đa, trung, vi lượng và xác bã hữu cơ. Dùng 100% phân hữu cơ hoai mục (có thể dùng phân vi sinh) kết hợp nấm Trichoderma để cải tạo đất. Bổ sung NPK cân đối (100% lân, 1/3 Kali, 1/3 Đạm) kết hợp các loại phân bón trung vi lượng như Bo, Mg, Zn, Ca để cây phục hồi và kích thích ra hoa, đậu quả. Có thể sử dụng chế phẩm hữu cơ sinh học như Humic, Amino Acid hoặc EM để tăng sức đề kháng cho cây. Hai năm 1 lần cần bón bổ sung vôi với liều lượng 700-800kg/ha, bón rải đều trên mặt đất theo hình chiếu tán hồ tiêu hoặc bón rải đều trong vườn.
Lượng phân bón cụ thể cho một gốc tiêu/năm như sau:
Năm Phân hữu cơ (kg) Ure (kg) Phân lân (kg) Kali (kg)
Năm thứ nhất 10 – 15 0,15 0,30 0,10
Năm thứ 2 20 – 25 0,20 0,30 0,15
Năm thứ 3 20 – 30 0,30 0,50 0,20
Năm thứ 4 trở đi > 30 0,50 0,7 – 1,0 0,3 – 0,4
- Tưới tiêu hợp lý: Giai đoạn sau thu hoạch cần giữ ẩm liên tục cho cây để tránh hiện tượng sau khi bón phân thì cây ra hoa lẻ tẻ. Tạo điều kiện khô hạn giả lập “sốc khô” (ngưng tưới 15–20 ngày trước khi ra hoa), sau khi thấy mắt cua (mầm hoa nhỏ ở nách lá) tiến hành tưới đẫm để kích thích ra hoa đồng loạt.
- Phòng trừ sâu bệnh hại:
+ Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi tình hình dịch hại, chủ động xử lý sớm; Phòng trừ một số loại sâu bệnh như rệp sáp, bệnh thán thư, chết nhanh, chết chậm bằng các biện pháp sinh học, hữu cơ hoặc thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục được phép sử dụng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
+ Rửa cây bằng các loại thuốc gốc đồng có hoạt chất Copper Oxychloride, Copper Hydroxide, Copper Sulfate, … như Champion 57,6 DP, Bordeau M 25 WP, … để tiêu diệt mầm bệnh, diệt nấm có hại trên lá và cho các lá già lá bệnh rụng đi.
4. Giai đoạn sau khi ra hoa, đậu quả:
- Nếu cây ra quá nhiều hoa và quả, nên chủ động tỉa bớt một phần trái non để giảm gánh nặng cho cây, đảm bảo dưỡng chất cho quả còn lại phát triển tốt và cây phục hồi nhanh sau vụ thu hoạch. Không để cây quá kiệt sức.
- Giai đoạn quả non (khoảng 10-15 ngày sau đậu quả) tiến hành bón 1/3 lượng đạm; 1/3 lượng kali và khi trái đạt độ lớn (khoảng 30-40 ngày sau đậu quả) bón 1/3 lượng phân đạm; 1/3 lượng phân kali còn lại. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại phân bón qua lá có chưa Ca, Bo, Zn, K, …nhằm hạn chế rụng quả non và giúp quả phát triển đều, chắc.
- Theo dõi và quản lý kịp thời các đối tượng sâu bệnh gây hại làm rụng hoa, rụng quả như Bọ xít lưới, rệp sáp, … bằng các biện pháp phù hợp.
- Chú ý khâu tưới nước, tuyệt đối không được để tiêu bị thiếu nước (đặc biệt vào mùa khô giai đoạn phát triển quả) nhưng cũng không được để vườn tiêu bị ngập úng. Cần đào mương, rãnh thoát nước để sau mỗi trận mưa nước không đọng lại trong vườn tiêu, sau khi cây đậu quả, tưới nhẹ nhàng để giữ ẩm, tránh rụng trái non. Che phủ gốc bằng rơm rạ hoặc cỏ khô để giữ ẩm và điều hòa nhiệt độ đất vào mùa khô.
Cần tỉa bớt lá già, cành sâu bệnh, đảm bảo thông thoáng vườn tiêu. Kiểm tra, gia cố trụ tiêu, vệ sinh vườn, dọn sạch cỏ dại và lá rụng, tưới nước đảm bảo đủ độ ẩm cho cây tiêu.
2. Giai đoạn trong khi thu hoạch
Chỉ tiến hành thu hái khi trái đã chín đều, không thu hái quả non. Không dùng các biện pháp tác động cơ học mạnh gây tổn thương dây tiêu. Phân loại, làm sạch, sơ chế tiêu ngay sau thu hái, tránh để tồn đọng làm phát sinh nấm bệnh.
3. Giai đoạn sau thu hoạch
- Cắt tỉa bớt lá già và lá bị bệnh, tỉa cành tạo tán: Cắt bỏ cành già, cành sâu bệnh, cành vô hiệu, cành sát mặt đất, cành dây lươn để cây thông thoáng, giảm tiêu hao nước và dinh dưỡng đồng thời kích thích phân hóa mầm hoa cho vụ sau.
- Bón phân phục hồi: Cây hồ tiêu giai đoạn sau thu hoạch cần một lượng chất dinh dưỡng vượt trội để phục hồi và phát triển, bao gồm tất cả các yếu tố đa, trung, vi lượng và xác bã hữu cơ. Dùng 100% phân hữu cơ hoai mục (có thể dùng phân vi sinh) kết hợp nấm Trichoderma để cải tạo đất. Bổ sung NPK cân đối (100% lân, 1/3 Kali, 1/3 Đạm) kết hợp các loại phân bón trung vi lượng như Bo, Mg, Zn, Ca để cây phục hồi và kích thích ra hoa, đậu quả. Có thể sử dụng chế phẩm hữu cơ sinh học như Humic, Amino Acid hoặc EM để tăng sức đề kháng cho cây. Hai năm 1 lần cần bón bổ sung vôi với liều lượng 700-800kg/ha, bón rải đều trên mặt đất theo hình chiếu tán hồ tiêu hoặc bón rải đều trong vườn.
Lượng phân bón cụ thể cho một gốc tiêu/năm như sau:
Năm Phân hữu cơ (kg) Ure (kg) Phân lân (kg) Kali (kg)
Năm thứ nhất 10 – 15 0,15 0,30 0,10
Năm thứ 2 20 – 25 0,20 0,30 0,15
Năm thứ 3 20 – 30 0,30 0,50 0,20
Năm thứ 4 trở đi > 30 0,50 0,7 – 1,0 0,3 – 0,4
- Tưới tiêu hợp lý: Giai đoạn sau thu hoạch cần giữ ẩm liên tục cho cây để tránh hiện tượng sau khi bón phân thì cây ra hoa lẻ tẻ. Tạo điều kiện khô hạn giả lập “sốc khô” (ngưng tưới 15–20 ngày trước khi ra hoa), sau khi thấy mắt cua (mầm hoa nhỏ ở nách lá) tiến hành tưới đẫm để kích thích ra hoa đồng loạt.
- Phòng trừ sâu bệnh hại:
+ Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi tình hình dịch hại, chủ động xử lý sớm; Phòng trừ một số loại sâu bệnh như rệp sáp, bệnh thán thư, chết nhanh, chết chậm bằng các biện pháp sinh học, hữu cơ hoặc thuốc bảo vệ thực vật nằm trong danh mục được phép sử dụng theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
+ Rửa cây bằng các loại thuốc gốc đồng có hoạt chất Copper Oxychloride, Copper Hydroxide, Copper Sulfate, … như Champion 57,6 DP, Bordeau M 25 WP, … để tiêu diệt mầm bệnh, diệt nấm có hại trên lá và cho các lá già lá bệnh rụng đi.
4. Giai đoạn sau khi ra hoa, đậu quả:
- Nếu cây ra quá nhiều hoa và quả, nên chủ động tỉa bớt một phần trái non để giảm gánh nặng cho cây, đảm bảo dưỡng chất cho quả còn lại phát triển tốt và cây phục hồi nhanh sau vụ thu hoạch. Không để cây quá kiệt sức.
- Giai đoạn quả non (khoảng 10-15 ngày sau đậu quả) tiến hành bón 1/3 lượng đạm; 1/3 lượng kali và khi trái đạt độ lớn (khoảng 30-40 ngày sau đậu quả) bón 1/3 lượng phân đạm; 1/3 lượng phân kali còn lại. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại phân bón qua lá có chưa Ca, Bo, Zn, K, …nhằm hạn chế rụng quả non và giúp quả phát triển đều, chắc.
- Theo dõi và quản lý kịp thời các đối tượng sâu bệnh gây hại làm rụng hoa, rụng quả như Bọ xít lưới, rệp sáp, … bằng các biện pháp phù hợp.
- Chú ý khâu tưới nước, tuyệt đối không được để tiêu bị thiếu nước (đặc biệt vào mùa khô giai đoạn phát triển quả) nhưng cũng không được để vườn tiêu bị ngập úng. Cần đào mương, rãnh thoát nước để sau mỗi trận mưa nước không đọng lại trong vườn tiêu, sau khi cây đậu quả, tưới nhẹ nhàng để giữ ẩm, tránh rụng trái non. Che phủ gốc bằng rơm rạ hoặc cỏ khô để giữ ẩm và điều hòa nhiệt độ đất vào mùa khô.
Phạm Thị Phương Thảo - Trạm TT&BVTV LH Gio Linh – Cam Lộ