Chủ động các biện pháp chăm sóc phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng trong mùa mưa

Thứ hai - 05/10/2026 03:19

Hiện nay, thời tiết trên địa bàn tỉnh Quảng Trị bước vào thời kỳ mưa, bão, độ ẩm không khí cao, mưa lớn kéo dài và đất đai ẩm ướt, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu, bệnh hại phát sinh, phát triển và lây lan, ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng cây trồng. Để chủ động chăm sóc cây trồng, hạn chế thiệt hại do mưa, bão và phòng ngừa sự phát sinh, lây lan của các đối tượng dịch hại, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật hướng dẫn một số biện pháp như sau:

1. Các biện pháp canh tác và quản lý chung
- Thoát nước và ổn định gốc: Chủ động kiểm tra, khơi thông hệ thống rãnh thoát nước, nạo vét mở rộng rãnh tại các vùng đất thấp để tránh tình trạng ngập úng gây thối rễ. Sau mưa lớn, kịp thời dựng lại cây đổ ngã, gia cố cọc chống; chỉ tiến hành xới xáo, vun gốc và phá váng khi đất đã đủ khô để không làm tổn thương bộ rễ.
- Vệ sinh đồng ruộng: Thường xuyên thu gom, tiêu hủy cành, lá, quả và tàn dư thực vật bị bệnh để triệt tiêu nguồn dịch hại. - Quản lý dịch hại an toàn: Tăng cường thăm vườn để phát hiện sớm các bệnh do nấm và vi khuẩn. Ưu tiên áp dụng biện pháp canh tác, cơ học, sinh học và Quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM).
- Sử dụng thuốc BVTV đúng quy định: Chỉ dùng thuốc BVTV khi thật sự cần thiết và phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”. Lựa chọn loại thuốc trong danh mục được phép sử dụng, tuyệt đối không phun khi trời sắp mưa hoặc đang mưa, không tự ý tăng liều lượng hay phối trộn khi chưa có hướng dẫn. Đảm bảo thời gian cách ly và thu gom bao gói thuốc sau sử dụng đúng nơi quy định.
2. Hướng dẫn chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho từng loại cây trồng
a.Cây hồ tiêu:
- Vệ sinh vườn, tỉa cành choái, cắt dây lươn sát mặt đất để gốc thông thoáng, kết hợp bón vôi hạn chế nấm bệnh từ đất. Chằng néo cây choái theo 3 hướng để tránh đổ ngã.
- Bệnh chết nhanh: Thu gom, đốt tiêu hủy cây bệnh; xử lý gốc bằng vôi bột hoặc chế phẩm sinh học. Khi cần thiết, phun và tưới gốc bằng các thuốc đặc hiệu chứa hoạt chất Phosphonate, Metalaxyl, Fosetyl Aluminium...
- Tuyến trùng và nấm bệnh trong đất: Bón phối trộn phân hữu cơ với các chế phẩm sinh học, vi sinh vật có ích (Trichoderma, Bacillus, Pseudomonas, Metarhizium...) để tăng cường sức khỏe cho đất.
b.Cây cà phê:
- Vườn kiến thiết cơ bản: Đào rãnh thoát nước, nhổ bỏ và tiêu hủy cây bị vàng lá thối gốc nặng rồi xử lý hố bằng vôi. Với bệnh thán thư hại quả, phun khoanh vùng thuốc chứa nhóm hoạt chất Metalaxyl + Mancozeb, Hexaconazole. Với bệnh nấm hồng, cắt cành khô và xử lý thuốc chứa Copper Oxychloride + Kasugamycin hoặc Validamycin.
- Vườn kinh doanh: Khơi thông dòng chảy, vun gốc cây đổ ngã sau mưa. Sau thu hoạch cần cắt tỉa cành tăm, cành chùm, chồi vượt và vệ sinh vườn sạch sẽ.
c.Cây cao su:
- Vệ sinh vườn, không cạo mủ khi cây còn ướt hoặc cạo gần mặt đất trong mùa mưa; cho cây nghỉ cạo nếu bị bệnh.
- Đối với bệnh nứt thân xì mủ, loét sọc mặt cạo: Làm sạch vết bệnh rồi quét thuốc chứa nhóm hoạt chất Dimethomorph + Mancozeb hoặc Metalaxyl + Mancozeb (pha 1 lít nước). - Đối với bệnh rụng lá mùa mưa và thối trái: Phun thuốc chứa Metalaxyl + Mancozeb đều mặt lá cho vườn cao su non. Nếu chồi non bị thối, cắt bỏ phần bệnh, bôi thuốc Metalaxyl + Mancozeb 2% rồi phủ một lớp vaseline.
d.Cây ăn quả, cây có múi:
- Đào rãnh thoát nước, tỉa cành vô hiệu và chồi vượt.
- Phòng trừ sâu đục thân: Phun kỹ vào thân, gốc, cành chính bằng thuốc chứa Imidacloprid, Abamectin, Emamectin benzoate...
- Phòng trừ ruồi đục quả: Thu gom, tiêu hủy toàn bộ quả rụng/thối để diệt dòi; treo bẫy dán/dẫn dụ để tiêu diệt ruồi trưởng thành.
e. Cây rau, màu vụ Đông: Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để phát hiện sớm sâu tơ, sâu xanh, bọ nhảy, rệp và các bệnh thối gốc, sương mai, thán thư, cháy lá. Khẩn trương thu gom tiêu hủy diện tích bị bệnh nặng không thể phục hồi. Ưu tiên biện pháp sinh học, chọn thuốc phù hợp và tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trước khi thu hoạch để đảm bảo an toàn thực phẩm.

Tác giả: Như Hà (Chi cục TT-BVTV)