Chủ động phòng, chống thiên tai bảo vệ sản xuất

Chủ nhật - 04/10/2026 23:38

Mùa mưa bão năm 2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm, cũng là thời điểm Quảng Trị thường xuyên chịu tác động của nhiều loại hình thiên tai như bão, mưa lớn, lũ lụt, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng, dông lốc... Với đặc điểm địa hình trải dài từ miền núi đến đồng bằng, ven biển và hải đảo, mức độ ảnh hưởng của thiên tai ở mỗi khu vực khác nhau, nhưng đều có thể tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất và sinh kế của người dân. Chủ động phòng ngừa, chuẩn bị từ sớm và ứng phó ngay từ cơ sở là giải pháp đặc biệt quan trọng trong việc giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Nhà phao chống lũ ở xã Kim Phú (xã Tân Hóa Cũ)

Ngay đầu tháng 9/2026, cơ quan khí tượng cảnh báo Trung Bộ, trong đó có Quảng Trị, có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to diện rộng, kèm nguy cơ lốc, sét, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ; trên Biển Đông xuất hiện vùng áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão. Diễn biến thời tiết phức tạp đòi hỏi các địa phương, người dân chủ động theo dõi, ứng phó, nhất là trong giai đoạn bước vào mùa mưa bão. Với Quảng Trị, phòng, chống thiên tai cần gắn với bảo vệ sản xuất, sinh kế và chủ động thực hiện các biện pháp phù hợp theo từng lĩnh vực.
* Đối với trồng trọt
Trước các đợt mưa lớn, cần kiểm tra, khơi thông hệ thống tiêu thoát nước, gia cố bờ vùng, bờ thửa và các khu vực có nguy cơ ngập úng; chủ động thu hoạch sớm đối với những diện tích cây trồng đã đến thời kỳ thu hoạch và có nguy cơ bị ảnh hưởng. Tại những vùng thấp trũng, thường xuyên ngập úng, cần chủ động phương án tiêu nước, bảo vệ cây trồng và hạn chế thiệt hại ngay từ đầu. Sau mưa lũ, cần nhanh chóng tiêu úng, vệ sinh đồng ruộng, kiểm tra tình trạng cây trồng và chủ động các biện pháp phòng, chống sâu bệnh phát sinh, từng bước khôi phục sản xuất.
* Đối với chăn nuôi
Các hộ chăn nuôi cần chủ động gia cố chuồng trại, kiểm tra mái che, hệ thống điện, khu vực chứa thức ăn; chuẩn bị đủ thức ăn, nước uống và các vật tư thiết yếu. Khi có nguy cơ ngập lụt, cần kịp thời di chuyển vật nuôi đến nơi cao ráo, an toàn; không để vật nuôi tại những khu vực có nguy cơ bị nước lũ cô lập hoặc cuốn trôi. Sau thiên tai, cần vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại, xử lý môi trường và tăng cường theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, chủ động phòng ngừa dịch bệnh phát sinh.
* Đối với nuôi trồng thủy sản
Trước mùa mưa bão và trước các đợt mưa lớn, cần kiểm tra, gia cố bờ ao, đê bao, cống cấp và thoát nước; chủ động kiểm soát mực nước trong ao nuôi. Đối với những diện tích thủy sản đã đạt kích thước thương phẩm, có thể chủ động thu hoạch khi dự báo có nguy cơ mưa lũ lớn. Đồng thời, cần chuẩn bị lưới chắn và các biện pháp hạn chế thủy sản thất thoát khi nước dâng cao. Sau mưa lũ, cần kiểm tra môi trường nước, xử lý ao nuôi phù hợp, theo dõi sức khỏe thủy sản và có biện pháp phòng ngừa dịch bệnh. * Đối với khai thác hải sản Đối với ngư dân hoạt động trên biển, việc theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo bão, áp thấp nhiệt đới và thời tiết biển là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Chủ tàu cần kiểm tra máy móc, thiết bị thông tin liên lạc, phao cứu sinh và các trang thiết bị an toàn trước mỗi chuyến biển; thường xuyên duy trì liên lạc và cập nhật diễn biến thời tiết. Khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm, cần chủ động đưa tàu về nơi tránh trú an toàn hoặc neo đậu đúng quy định; không chủ quan, không cố duy trì hoạt động khai thác khi điều kiện trên biển không bảo đảm an toàn.
* Đối với sản xuất lâm nghiệp
Tại các khu vực miền núi, nơi có địa hình dốc và nguy cơ sạt lở, cần chú ý rà soát những khu vực có nguy cơ mất an toàn, nhất là sau các đợt mưa lớn kéo dài. Các cơ sở sản xuất, chế biến lâm sản cần chủ động bảo đảm an toàn nhà xưởng, kho bãi và nguyên vật liệu; đồng thời kiểm tra các khu vực có nguy cơ cây gãy, đổ gây ảnh hưởng đến người và tài sản.
Sau thiên tai, cần kịp thời kiểm tra, đánh giá thiệt hại, xử lý cây đổ, cây gãy và có phương án phục hồi diện tích rừng bị ảnh hưởng.
* Bảo đảm an toàn các công trình phục vụ sản xuất
Cùng với bảo vệ sản xuất, việc bảo đảm an toàn các công trình phục vụ sản xuất nông nghiệp có vai trò rất quan trọng.
Các địa phương, đơn vị quản lý cần thường xuyên kiểm tra, rà soát hồ chứa, đập, đê điều, kè, kênh mương, trạm bơm, hệ thống tiêu thoát nước và các công trình phòng, chống thiên tai; chú ý những vị trí xung yếu, có nguy cơ mất an toàn để chủ động xử lý.
Việc chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện và phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ” cần được thực hiện trước khi thiên tai xảy ra, nhất là đối với những công trình có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư và vùng sản xuất.
Để chủ động ứng phó với các diễn biến của thời tiết, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã tích cực hướng dẫn người dân bảo vệ cây trồng, vật nuôi, thủy sản, tàu thuyền và các công trình phục vụ sản xuất. Các địa phương rà soát khu vực xung yếu, chuẩn bị lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”; người dân chủ động bảo vệ người, tài sản và sinh kế, chấp hành nghiêm hướng dẫn của cơ quan chức năng. Trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày càng khó lường, chuẩn bị sớm, ứng phó từ cơ sở là giải pháp quan trọng để giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng, tài sản và thành quả sản xuất của nhân dân.

Tác giả: Trần Minh Hạnh (Chi cục Thủy lợi và PCTT)