Hiện toàn tỉnh có 12 vùng trồng được cấp mã số xuất khẩu, trong đó 10 vùng trồng chuối xuất khẩu sang Trung Quốc với diện tích hơn 2.300ha, tập trung tại các xã vùng trồng chuối Cổ Thành gần 570ha, vùng Xy 480ha, vùng Xi Núc 137ha, vùng Thuận 190ha, Tân Thuận 150ha, Trằm Cheng gần 60ha...; 2 vùng trồng lúa xuất khẩu sang châu Âu với diện tích trên 37ha.
Bên cạnh đó, Quảng Trị hiện có 2 cơ sở đóng gói (CSĐG) chuối xuất khẩu đạt chuẩn do Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp mã, đặt tại khu vực phía Tây nam tỉnh. Các CSĐG này giúp kiểm soát chất lượng, bảo đảm quy trình sơ chế, bảo quản và đóng gói đáp ứng yêu cầu kiểm dịch thực vật, tạo nền tảng vững chắc cho chuỗi cung ứng chuối xuất khẩu của tỉnh.
Tại vùng chuối Cổ Thành, những triền đồi xanh mướt trải dài, mùa nào cũng tấp nập người trồng, thu hoạch, vận chuyển chuối về cơ sở đóng gói. Chuối được canh tác theo quy trình an toàn, được giám sát chặt chẽ về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thời gian thu hoạch để bảo đảm chất lượng đồng đều. Ông Hồ Văn Lợi, nông dân trồng chuối tại thôn Tân Long, chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi trồng chuối chủ yếu bán qua thương lái, giá bấp bênh. Nay có mã số vùng trồng, doanh nghiệp thu mua theo hợp đồng nên nông dân yên tâm hơn. Bình quân mỗi héc-ta đạt 50-55 tấn, trừ chi phí vẫn lãi 80-100 triệu đồng/năm”.
Thực tế cho thấy, việc hình thành các vùng trồng xuất khẩu đã mang lại thay đổi rõ rệt trong tư duy sản xuất của người dân. Nông dân tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật, ghi chép nhật ký điện tử, gắn sản xuất với tiêu thụ. Tuy nhiên, vẫn có một số khó khăn địa hình đồi dốc, chi phí đầu tư ban đầu lớn, việc duy trì quy trình đồng nhất giữa nhiều hộ dân còn hạn chế. Ngoài ra, hạ tầng bảo quản và logistics chưa hoàn thiện khiến phần lớn nông sản vẫn xuất khẩu tươi, giá trị gia tăng chưa cao.
Theo định hướng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới Quảng Trị sẽ tiếp tục mở rộng diện tích vùng trồng nông sản xuất khẩu, ưu tiên các đối tượng chủ lực có tiềm năng như chuối, lúa hữu cơ, hồ tiêu, cây ăn quả có múi và dược liệu... Cùng với việc duy trì 12 vùng trồng hiện có, tỉnh sẽ tiếp tục hỗ trợ xây dựng thêm các cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu nhằm nâng cao năng lực chế biến, bảo quản và đáp ứng yêu cầu kiểm dịch của các thị trường khó tính.
Song song đó, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, phát triển chuỗi giá trị từ trồng trọt đến chế biến, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tươi. Các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, đào tạo và xúc tiến thương mại sẽ được triển khai đồng bộ, giúp hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn, gắn với tiêu chuẩn quốc tế.
Phát triển vùng trồng nông sản xuất khẩu không chỉ mở ra “cánh cửa” đưa nông sản Quảng Trị vươn ra thế giới, mà còn khẳng định hướng đi tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại sản xuất minh bạch, an toàn, truy xuất được nguồn gốc và bền vững trong chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.