CÁCH NHẬN BIẾT VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH ĐẠO ÔN LÁ HẠI LÚA VỤ ĐÔNG XUÂN 2025-2026

Thứ ba - 24/02/2026 13:57

Hiện tại lúa Đông xuân 2025-2026 đang ở giai đoạn bắt đầu đẻ nhánh - đẻ nhánh rộ, cây lúa sinh trưởng phát triển tốt. Tuy nhiên, thời gian qua, thời tiết sáng sớm và đêm có mưa phùn, sương mù, độ ẩm không khí cao, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn lá phát sinh gây hại. Theo kết quả kiểm tra của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tính đến ngày 23/02/2026, diện tích lúa nhiễm bệnh đạo ôn lá 500 ha, tỷ lệ bệnh phổ biến: 7-10%, nơi cao 20-40%, cục bộ cháy chòm trên giống J02. Theo dự báo, trong thời gian tới, điều kiện thời tiết tiếp tục thuận lợi cho bệnh đạo ôn lá phát sinh, gây hại và có nguy cơ lây lan trên diện rộng, nhất là trên các giống nhiễm: J02, HC95, BĐR57, Bắc thơm 7… diện tích gieo sạ dày, bón thừa đạm.

CÁCH NHẬN BIẾT VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH ĐẠO ÔN LÁ HẠI LÚA VỤ ĐÔNG XUÂN 2025-2026

Để đảm bảo năng suất lúa, cần nắm vững triệu chứng, điều kiện phát sinh gây hại và áp dụng tốt một số biện pháp phòng trừ bệnh như sau:
1. Triệu chứng và tác hại
- Trên lá: Ban đầu vết bệnh rất nhỏ nhưng ở giữa vết bệnh, phần tế bào lá đã bị hoại tử và khô xám, sau đó vết bệnh lớn dần và có hình thoi. Khi bệnh nặng, nhiều vết bệnh liên kết với nhau làm cho toàn lá bị "cháy".

Ảnh: Lúa bị đạo ôn lá và cháy chòm cục bộ tại xã Nam Hải Lăng

2. Các điều kiện để bệnh đạo ôn lá phát sinh gây hại
- Bệnh đạo ôn phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết âm u, giờ nắng trong ngày ít, sáng sớm có sương mù hay trời có mưa phùn, nhiệt độ thích hợp nhất trong khoảng từ 18-26⁰C. Bệnh thường gây hại nặng nhất trong vụ Đông xuân.
- Các yếu tố về giống: Giống mẫn cảm với bệnh, hạt giống bị nhiễm bệnh từ vụ trước,…
- Các yếu tố về canh tác: Gieo sạ dày, bón thừa phân đạm, ruộng thiếu nước, cỏ dại nhiều,...
3. Biện pháp phòng trừ
- Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, tập trung theo dõi các chân ruộng gieo cấy dày, bón thừa đạm, sử dụng giống lúa mẫn cảm với bệnh đạo ôn lá như J02, HC95, BĐR57, Bắc thơm 7… để kịp thời phun thuốc khi bệnh mới phát sinh (tỷ lệ bệnh khoảng 5%).
- Bón phân cân đối hợp lý, không bón thừa đạm, tăng cường bón phân có chứa canxi, silic để giúp lúa cứng cây, lá lúa dày đứng thẳng.
- Trên những ruộng nhiễm bệnh đạo ôn phải ngừng bón tất cả các loại phân kể cả phân bón lá, thuốc kích thích sinh trưởng. Thực hiện phòng trừ bệnh bằng các loại thuốc hoá học có chứa một trong các hoạt chất sau: Isoprothiolane , Tricyclazole, Azoxystrobin+Difenoconazole, Fenoxanil + Isoprothiolane, Propiconazole + Tricyclazole, Fenoxanil + Tricyclazole... theo liều lượng khuyến cáo, chú ý phải phun ướt đẫm lá, lượng nước thuốc đã pha ít nhất 20 lít/sào 500 m²; những ruộng đã nhiễm bệnh đạo ôn sau khi phun thuốc, bệnh ngừng phát triển (lá mới ra không bị nhiễm bệnh) mới được bón phân trở lại.
+ Phương châm thực hiện: “Phát hiện sớm, phun trừ sớm”
+ Đối với những diện tích bị bệnh đạo ôn lá gây hại nặng, cần thực hiện phun kép 2 lần (mỗi lần cách nhau 5-7 ngày).
+ Đối với những diện tích đã bị cháy cần cắt phần lá vàng (bị cháy) đem đi tiêu hủy trước khi phun thuốc trừ bệnh để tăng hiệu quả diệt trừ bệnh.
* Lưu ý: Đọc kỹ và thực hiện đúng theo hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ghi trên bao gói của nhà sản xuất; Sử dụng thuốc theo nguyên tắc “4 đúng” và thu gom bao gói thuốc BVTV sau khi sử dụng theo quy định.

Tác giả: Như Hà - Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật