NHỆN ĐỎ HẠI SẮN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ HIỆU QUẢ

Thứ tư - 24/06/2026 14:52

Năm 2026 toàn tỉnh Quảng Trị đã trồng khoảng 19.995 ha sắn, hiện cây đang ở giai đoạn phát triển thân lá. Do ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng gay gắt trên diện rộng với nền nhiệt độ cao phổ biến từ 35-370C, là điều kiện thuận lợi cho nhện đỏ (Tetranychus urticae Koch) phát sinh gây hại.

Vườn săn bị nhện đỏ gây hại tại xã Vĩnh Hoàng

Để chủ động bảo vệ mùa màng, bà con nông dân cần nắm rõ các đặc điểm nhận biết và biện pháp phòng trừ sau:
1. Đặc điểm nhận biết nhện đỏ
- Hình thái: Nhện đỏ có kích thước rất nhỏ (0,3-0,4 mm) cơ thể có màu đỏ cam đến đỏ sẫm và nhiều lông cứng.
- Vị trí gây hại: Chúng tập trung chủ yếu ở mặt dưới của lá sắn (đặc biệt là các lá bánh tẻ và lá già). Khi mật độ cao, chúng có thể bò lên cả các lá non và gây hại toàn bộ cây.
- Triệu chứng trên lá: Ban đầu, trên mặt lá xuất hiện các chấm nhỏ li ti màu vàng nhạt hoặc trắng xám; đến khi mật độ nhện tăng cao lá chuyển dần sang màu vàng xám hoặc màu đồng, mặt dưới lá xuất hiện một lớp tơ mạng nhện mỏng. Khi bị nặng, lá chuyển màu đỏ/rỉ sắt, khô giòn, mất khả năng quang hợp, rụng sớm từ gốc lên ngọn; lá bị quăn queo nếu nhện gây hại khi lá còn non.
2. Vòng đời và thời điểm phát sinh gây hại của nhện đỏ
Nhện đỏ sinh sản rất nhanh và vòng đời ngắn từ (7-15 ngày). Chúng phát triển mạnh nhất trong điều kiện thời tiết khô nóng, nắng gắt và độ ẩm thấp. Ở các khu vực như Quảng Trị hay miền Trung, nhện đỏ thường bùng phát mạnh vào các tháng mùa hè nắng nóng (khoảng tháng 5 đến tháng 7).
3. Biện pháp phòng trừ
- Biện pháp canh tác
Vệ sinh đồng ruộng, thu gom và tiêu hủy tàn dư cây trồng vụ trước (nếu có nhiễm nhện) và làm sạch cỏ dại xung quanh ruộng để cắt đứt nơi cư trú của nhện vào thời điểm trước khi trồng và sau thu hoạch.
Thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật trồng sắn để cây sinh trưởng khỏe mạnh, tăng sức chống chịu.
Thực hiện trồng luân canh, xen canh hợp lý.
- Bảo vệ thiên địch: Bảo vệ các loài thiên địch như bọ rùa, nhện bắt mồi và các loài côn trùng có ích khác. Hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phổ rộng khi không cần thiết nhằm bảo tồn quần thể thiên địch trên đồng ruộng.
- Biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Khi mật độ nhện khoảng 5-10 con/lá trở lên cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc trị. Những ruộng sắn bị nhện đỏ gây hại nặng nên chọn các dòng thuốc trừ nhện có cơ chế tác động kép, diệt cả nhện trưởng thành và trứng để cắt đứt vòng đời của nhện đỏ như: Etoxazole, Fenbutatin oxide, Spirodiclofen, Diafenthiuron,…. Ưu tiên các loại thuốc có nguồn gốc sinh học để đảm bảo hiệu quả và an toàn môi trường sinh thái như: Thuốc nấm xanh Metarhizium, nấm trắng Beauveria,…; thuốc có hoạt chất sinh học Abamectin hoặc Emamectin benzoate,….
* Lưu ý khi sử dụng thuốc: Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi sử dụng thuốc. Phun ướt đều cả hai mặt lá, đặc biệt tập trung phun kỹ ở mặt dưới của lá vì đây là nơi nhện cư trú nhiều nhất. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát. Luân phiên thay đổi hoạt chất của thuốc để tránh tình trạng nhện đỏ kháng thuốc.
Để phòng trừ hiệu quả, bà con nông dân cần thường xuyên thăm đồng, kiểm tra bộ lá sắn ở giai đoạn cây phát triển thân lá nhằm phát hiện sớm dấu hiệu của nhện đỏ để thực hiện biện pháp xử lý kịp thời.

Tác giả: Trần Duy Thọ (Trạm TT-BVTV Vĩnh Linh- Cồn Cỏ)