MỞ HƯỚNG SINH KẾ TỪ TƠ SEN CHO NGƯỜI DÂN NÔNG THÔN

Thứ tư - 24/06/2026 15:49

Trong những năm gần đây, cây sen đang mở ra nhiều giá trị mới về kinh tế, du lịch và phát triển sinh kế cho người dân nông thôn. Từ hạt sen, ngó sen, lá sen cho đến hoa sen đều có thể tạo ra các sản phẩm phục vụ đời sống và thị trường. Đặc biệt, nghề kéo tơ sen và các sản phẩm từ tơ sen đang trở thành hướng đi mới có giá trị kinh tế cao, thân thiện môi trường và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tơ sen là loại sợi tự nhiên được lấy từ thân cây sen, cọng lá và cọng quả sen thông qua quy trình thủ công đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và khéo léo của người làm nghề. Từ sợi tơ sen có thể tạo nên các sản phẩm như khăn lụa, vải thủ công, quà tặng sinh thái và các sản phẩm thời trang cao cấp. Không chỉ có giá trị về mặt kinh tế, sản phẩm từ tơ sen còn mang ý nghĩa văn hóa, sinh thái và đang được thị trường trong nước cũng như quốc tế quan tâm.
Tại tỉnh Quảng Trị, mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm tơ sen đang từng bước được hình thành thông qua sự phối hợp giữa Công ty TNHH TMDV Phù Dao với các địa phương, hợp tác xã và người dân. Trong đó, xã Vĩnh Hoàng là địa phương đang được định hướng xây dựng mô hình vùng nguyên liệu sen gắn với phát triển nghề kéo tơ sen, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Công ty cũng liên kết với HTX Nông sản Sen Triệu Sơn tại xã Triệu Cơ để tổ chức sản xuất, thu mua và phát triển vùng nguyên liệu tại các vùng trồng sen của huyện Triệu Phong cũ. Trong thời gian tới, dự kiến mô hình sẽ tiếp tục mở rộng liên kết sang các xã thuộc huyện Hải Lăng cũ nhằm hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn phục vụ phát triển ngành nghề mới.
Việc phát triển cây sen không chỉ tạo ra sản phẩm mới mà còn góp phần cải tạo các vùng đất trồng lúa kém hiệu quả. Nhiều diện tích ruộng trũng, sản xuất lúa năng suất thấp có thể chuyển đổi sang trồng sen, vừa tạo cảnh quan sinh thái vừa nâng cao thu nhập cho người dân. Thực tế tại nhiều địa phương triển khai mô hình sản xuất tơ sen cho thấy giá trị kinh tế mang lại cao hơn nhiều so với sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Đặc biệt, việc thu tơ sen từ cọng lá và cọng quả là hướng đi hoàn toàn mới tại Quảng Trị. Trước đây, sau khi thu hoạch hoa và hạt, phần lớn thân, cọng và lá sen đều bị bỏ đi, gây lãng phí nguồn nguyên liệu có giá trị kinh tế rất lớn. Với định hướng phát triển nghề kéo tơ sen, các phụ phẩm này sẽ được tận dụng để tạo ra nguồn thu nhập mới cho người dân. Công ty TNHH TMDV Phù Dao cam kết thu mua 100% sản phẩm tơ sen của người dân và các hợp tác xã với giá thu mua dự kiến từ 20-30 triệu đồng/kg tùy chất lượng sản phẩm.
Nghề kéo tơ sen không phải là công việc dễ dàng. Quá trình lấy tơ đòi hỏi sự cẩn thận, tỉ mỉ, kiên trì và nghiêm túc trong từng công đoạn. Tuy nhiên, đây là nghề phù hợp với lao động nông thôn, đặc biệt là phụ nữ và thanh thiếu niên từ 12 tuổi trở lên trong thời gian nghỉ hè. Do đó, khi mô hình liên kết được triển khai bài bản sẽ góp phần tạo việc làm tại chỗ, tăng thu nhập và giảm tình trạng lao động nhàn rỗi ở nông thôn.
Về lâu dài, Công ty TNHH TMDV Phù Dao định hướng xây dựng làng nghề tơ sen, tơ chuối gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và trải nghiệm làng nghề. Không chỉ dừng lại ở việc sản xuất sản phẩm thủ công, doanh nghiệp còn hướng tới xây dựng thương hiệu sản phẩm sinh thái mang bản sắc Quảng Trị, liên kết với các đơn vị thời trang, mở rộng thị trường và từng bước đưa sản phẩm tơ sen, tơ chuối ra thị trường quốc tế.
Với sự đồng hành của chính quyền địa phương, hợp tác xã và người dân, mô hình liên kết sản xuất tơ sen được kỳ vọng sẽ trở thành hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông thôn, góp phần cải thiện sinh kế, bảo tồn giá trị văn hóa và xây dựng hình ảnh mới cho quê hương Quảng Trị trong thời gian tới.

Tác giả: Võ Xuân Thành (Công ty TNHH TMDV Phù Dao)